Ambalajlı gıda, katkı maddeleri veya beslenme üzerine aklınıza takılan her türlü soruyu aşağıdan sorabilirsiniz. Örneğin, “Hazır sandviç ekmeklerinde helallik noktasında bir sakınca var mı?”
Sizden Gelenler
Sabunlarda “vegan” etiketini görmüşsünüzdür. Eğer görmediyseniz de sabun ambalajlarını incelemenizi tavsiye ederiz. Sabunlarda gliserol gibi hayvansal kaynaklı olma ihtimali olan katkı maddeleri mevcuttur. Aynı zamanda sabun esasında yağlardan elde edildiği için hayvansal yağların kullanıldığına dair iddialar bulunuyor. Fakat bu iddiaların gerçekliği hakkında kesin bir malumat sahibi olamıyoruz. Bu yüzden en azından “vegan” etiketi bulunan sabunları tercih etmek daha güvenilir olabilir. Ya da güvenilirliğinden emin olduğunuz yerel üreticilerin sabunlarını tercih edebilirsiniz.
Daha sağlıklı bilgi için bu konuda daha detaylı araştırmaya ihtiyaç var.
Protein kaslarımızın temel yapı taşı olmakla birlikte sağlıklı bir beden-zihin dengesi için elzemdir. Yetişkin bir bireyin günlük protein alımının, kilosunun 1.6-2 katı aralığında olması tavsiye ediliyor. Düşük kalorili beslenilen diyet dönemlerinde protein miktarını üst sınıra daha yakın tutmak alacağımız verimi artıracaktır. Ancak kalori açığı oluşturmadığım dönemlerde 1.6 katı kadar veya 1.8 kadar almak yeterli olacaktır. Yani 100 kg bir birey günlük 160g protein alarak günlük ihtiyacını rahat bir şekilde karşılayabilir. Yukarıda bahsettiğim oranlar daha çok spor yapan bireyler içindir. Sedanter bireyler 0.8-1.2 katı kadar protein aldıkları vakit ihtiyaçlarını karşılayacaklardır.
Ucuz ve kaliteli protein kaynaklarına geçmeden önce optimum protein miktarından bahsetmezsek olmazdı. Çünkü ihtiyaçtan fazla alınan protein bir tür pahalı kaloridir. Fazla protein yağa dönüşerek vücudumuzda depolanır. Bu yüzden fazla protein alımının bize ekstra katkısı olmayacaktır. Ayrıca sindirimi zor olduğu için sindirim sistemini ekstra yoracaktır.
Gelelim asıl konuya, protein 20 çeşit aminoasidin birleşmesiyle oluşur. İnsanlar sağlıklı bir hayat için 20 çeşit aminoasidin tamamına ihtiyaç duyar. Bunların tamamını dış kaynaklardan elde ederiz. Hayvansal besinlerde 20 çeşit aminoasidin tamamı bulunur. Fakat bitkisel besinlerde hepsi bulunmaz. Bitkisel protein kaynakları, tamamlayıcı proteinlerle kombinlendiğinde (örneğin, nohut-pilav vb. tahıllar ve baklagillerin bir arada tüketilmesi gibi), eksik olan amino asitleri tamamlayabilir. Bu, bitkisel protein kaynaklarını daha dengeli hale getirebilir. Genelde bitkisel kaynaklar protein alımı için daha uygun fiyatlı olduğu için tercih edilir.
Ucuz ve kaliteli protein kaynaklarına bazı örnekler:
Yumurta: Yumurta hem besleyiciliği hem de diğer kaynaklara göre daha uygun fiyatlı olduğu için listemizin baş köşesinde yerini alıyor. Tabi yumurtayı sarısıyla beyazını ayırmadan yemeğe özen gösterin. Çünkü sarısının hiçbir zararı yok!
Baklagiller: Ülkemizdeki ekonomik şartları göz önünde bulundurduğumuz vakit sık sık et yemenin mümkün olmayacağı ortada. Bu yüzden yeşil mercimek, kuru fasulye, nohut, barbunya ve bezelye gibi yüksek ve kaliteli protein, lif ve karbonhidrat içeren besinleri tercih edebilirsiniz.
Süt: Süt ve süt ürünleri protein açısından zengin ve et ürünlerine nispeten daha uygun fiyatlı olabilmektedir. Özellikle lor peyniri protein açısından zengin olup çok uygun fiyatlı bir tercih olacaktır.
Tavuk Eti: Tavuk eti, kırmızı ete oranla çok daha uygun fiyatlı bir protein kaynağıdır.
Not: Ancak her gıdada olduğu özellikle et ürünlerinde helallik noktasında ihtiyatlı olmak gerekir. Bitkisel yemlerle beslenen elektroşoksuz ve kuru yolum kesim yapan markaları tercih etmek gerekir.
Gluten, unlu mamullerin kabarmasını sağlayan, bir tür protein kopleksidir. Buğday, çavdar ve arpada doğal olarak bulunur. Çölyak hastaları için gluten tüketmek ciddi sağlık sorunlarına neden olur. Ancak sağlıklı bireyler için gluten, aşırı tüketilmediği sürece genellikle zararsızdır. Ancak bazı kişilerde sindirim hassasiyetine yol açabilir. Glutensiz beslenme trend olsa da, dengeli ve çeşitli bir beslenme planı daha önemlidir.